Tazama chanzo cha PH

'''pH''' ([[ing.]] ''potential of hydrogen'', ''pH value'') ni kipimo cha kutaja kiwango cha asidi. Kuna skeli kuanzia 0 hadi 14. 0 ni asidi kali kabisa, 14 ni kinyume magadi matupu.

Asidi kali zaidi huwa na pH ndogo, myeyusho alikali zaidi huwa na pH ndogo. Dutu au mimumunyo zisizo kiasidi wala kialkali (ing. ''neutral solution'') huwa na pH ya 7.

[[Asidi]] zina pH chini ya 7. [[Alikali]] au [[besi (kemia)|besi]] huwa na pH juu ya 7. 

Kikemia pH ni kipimo cha uwingi wa [[protoni]] za (H<sup>+</sup>) katika [[mmumumnyo]]. Jina limetokana na Kilatini cha kitaalamu kwa "potentia hydrogeni" yaani nguvu (potentia) ya [[hidrojeni]] (H) au makini zaidi ioni za hidrojeni (H<sup>+</sup>).

[[Fomula]] kwa kukadiria pH ni:

:<math>\mbox{pH} = -\log_{10} \left[ \mbox{H}^+ \right]</math>

[H<sup>+</sup>] inaonyesha kiwango cha ioni za H<sup>+</sup> kwa kipimo cha [[moli]] kwa [[lita]] (ing. ''molarity'').

Dutu ziliyo huwa na kipimo cha pH kati ya 0 na 14, lakini kuna pia dutu asidi au alikali sana zenye pH < 0 au pH > 14.

Dutu kialikali zina ioni nyingi za [[hidroksidi]] (OH<sup>-</sup>) badala ya ioni za hidrojeni.

== Indiketa za pH ==
'''Indiketa ya pH''' ni kampaundi ya kikemia inayotiwa kwa kiasi kidogo kwenye mmumunyo na kubadilisha rangi yake. Ni njia ya kutambua na kuonyesha ioni za hidroni (H<sub>3</sub>O<sup>+</sup>) au ioni za hidrojeni (H<sup>+</sup>).Indiketa hizi hubadilisha rangi kulingna na kiwango fulaniu kwenye skeli ya pH. 

Mbinu mwingine ni matumizi ya [[karatasi ya litmus]] inayobadilisha rangi kama kemikali ni zaidi kiasidi au zaidi kialikali lakini bila kuonyesha kiwango kikamilifu.

== Mifano ya vipimo vya pH vya dutu mbalimbali ==
[[File:216 pH Scale-01.jpg|thumb|right|300px| vipimo vya pH vya dutu mbalimbali]]

{|
| || '''pH'''
|-
| Asidi ya beteri ya motokaa ||1.0
|-
| Asidi ya tumboni || 2.0
|-
| Maji ya [[limau]] || 2.4
|-
| Cola || 2.5
|-
| [[siki]] ||3.0
|-
| Maji ya [[chungwa]] || 3.5
|-
| [[Bia]] || 4.5
|-
| [[Kahawa]] || 5.0
|-
| [[Maziwa]] || 6.6
|-
| [[Maji]] safi || 7.0
|-
| [[Damu]] || 7.35 - 7.45
|-
| Sabuni ya nywele (shampoo) || 8.0
|-
| Maji ya bahari || 8.0
|-
| [[Sabuni]] ya kawaida || 9.0 - 10.0
|-
| Rangi ya kutia kwenye nywele || 9.5 - 10.5
|-
| [[Ammonia]] ya kusafishia vyombo nyumbani || 11.5
|-
| Dawa ya klorini || 12.3
|-
| Maji magadi || 13.5
|}


==Tazama pia==
* [[Asidi]]
* [[Besi (kemia)|Besi]]
* [[Alikali]]

== Marejeo ==
{{reflist}}

==Viungo vya Nje==
* [http://theoprax-research.com/pool.html pH-Spectra Database] {{Wayback|url=http://theoprax-research.com/pool.html |date=20160911185347 }}
* [http://www.aqion.onl pH Calculator]

[[Category:Kemia]]